تاریخچه شکل گیرى نام خلیج فارس

ایرانیان در روزگار هخامنشى این دریا را «پارسا درایا» یا دریاى پارس مى خواندند و یونانیان (بطلمیوس) دو قرن قبل از میلاد آن را «سینوس پرسیکوس» یا خلیج فارس مى نامیدند. «پارسا درایاى» ایرانى بعدها به روم رفت و به گونه «ماره پرسیکوم» درآمد.

 در دوران اسلامى جغرافیانویسان عرب و اسلامى هر دو نام را از دو تمدن باستانى گرفتند و همزمان مورد استفاده قرار مى دادند. «پارسا درایاى» ایرانى را «بحر فارس» و «سینوس پرسیکوس» یونانى را «خلیج فارس» مى نامیدند.

«خلیج فارس در تاریخ ، جایگاه ویژه و والائی داشته ومورخان اسلامی  نیز در کتب خود از این آبراه تحت عنوان خلیج فارس یا الخلیج الفارسی یا بحر فارس در کتابهای مختلف مانند تقویم البلدان ابوعلـّی احمدابن عمر ، المسالک والممالک ابوالقاسم عبیدا... بن احمدبن خردادبه ، مروج الذهب مسعودی، صورة الارض ابن حوقل، معجم البلدان یاقوت حموی، نزهةالقلوب حمدا... مستوفی و تحفة النظارفی غرائب الامصار وعجائب الاسفارابن بطوطه آمده اسـت». (مقام معظم رهبری   28/2/1367)

مورخان و محققان خارجى دنیاى قدیم از آن جمله هردوت، نئارخوس، استرابون، کورسیوس رومى و نیز محققان اسلامى نظیر استخرى، مسعودى، بیرونى، ابن حقول، مقدسى، مستوفى، ناصرخسرو در آثار و نوشته هاى خود از آن به نام «خلیج فارس» یا «دریاى پارس» یادکرده اند. هم چنین ایرانیان و یونانیان باستان برداشت هاى دوگانه اى از جغرافیاى آب هاى گیتى داشتند. درحالى که هر دو گروه کره خاکى را دایره مانند و محصور در اقیانوس کنارى یا حاشیه اى مى دانستند که بر گرد آن قرار دارد و دریاهاى درونى از اقیانوس کنارى منشعب مى شود. ایرانیان عصر هخامنشى براین گمان بودند که آبهاى درون گیتى شامل دو دریا مى شود،« دریاى پارس» و « دریاى باختر (روم)» درحالى که یونانیان باستان آب هاى درون گیتى را چهارگانه مى دانستند. خلیج فارس، دریاى خزر، خلیج عربى ( دریاى سرخ) ودریاى مدیترانه. این مطلب گویاى این حقیقت است که خلیج عربى به دریاى سرخ اطلاق مى شد.

طبق اسناد موجود خلیج فارس از هزاره هشتم قبل از میلاد مورد استفاده تجارى و نظامى ملل دنیاى قدیم قرارگرفته است. درکتاب حدود العالم به عنوان قدیمى ترین کتاب جغرافیا به زبان فارسى که حدود هزار سال قبل تألیف شده چنین آمده است. «خلیج پارس از حد پارس برگیرد، با پهناى اندک تا به حدود سند.» مى توان گفت از هنگامى که بشر تاریخ نویسى را آغاز کرد دریاى جداکننده فلات ایران از شبه جزیره عربستان را « دریاى فارس» یا «خلیج فارس» نامیده است. (هفته نامه صبح صادق، 21/9/1382)       

     در کتاب " تطویر العلاقات المصریه الایرانیه" به نقل از آقای دکتر عبد المنعم سعید رئیس مرکز تحقیقات سیاسی و استراتژیک الاهرام چنین آمده است :

" به صراحت تمام بگویم هیچ مدرک و سند تاریخی ندیدم که نام خلیج فارس را بتوان مستند بر آن تغییر داد. تمام نقشه ها و کتب تاریخی و حتی بعضی از سخنرانی های ناصر و رهبران انقلاب از خلیج فارس صحبت شده است. اگر تغییر نام خلیج باعث کدورت مردم ایران است چرا به حقیقت اعتراف نمی کنیم. باید شجاعت داشت و این در حدود موازین علمی است".  (مجموعه نویسندگان، 2002، ص 190)

هم چنین این نویسنده و متفکر بزرگ در مقاله دیگری در روزنامه الاهرام 23 دسامبر2002م.  در دفاع از نام خلیج فارس مقاله ای علمی و ارزشمندی نوشته است و تغییر این نام تاریخی را محکوم نموده است. دکتر عبدالمنعم سعید در بخشی از گزارش سفر خود تحت عنوان " تقریر آخر من طهران" نوشته است:

یکی از مکانهایی که در سفر9/12/2002م. در تهران بازدید کردیم ، اداره اسناد و آرشیو وزارت امور خارجه بود در آنجا صدها نقشه جغرافیایی تاریخی وجود داشت که موقعیت ایران و جهان را در طول تاریخ نشان می دهد. برای من هیچ تعجبی تداشت که در همه این نقشه ها که دوستان و دشمنان ایران اعم از اعراب و یونانی ها تهیه کرده اند همگی آنها نام خلیج فارس را در بر دارد. هیچ نقشه تاریخی در شرق و یا در غرب و در هیچ کجای جهان با نام خلیج عربی وجود ندارد و بنابر این تغییر این نام به خلیج و یا خلیج عربی و یا هر نام دیگری بر خورد غیر منطقی و غیر حکیمانه با حقایق تاریخی و جغرافیایی است.

روزنامه الاهرام http://www.ahram.org.eg/ در شماره 42229 مورخ20/7/2002م. در مقاله ای تحت عنوان " الثوره ساعدت علی تسمیه بالخلیج العربی بدلاً من الفارسی" نوشته است که نام خلیج از نظر تاریخی خلیج فارس است. ولی در اثر انقلاب ناسیونالیستی ناصر به خلیج عربی تبدیل شد".

روزنامه کیهان عربی در تاریخ 21/7/81 برابر با 13/10/2002م. نوشته است:

 دکتر بروس اینغهام رئیس مرکز پژوهشهای خاور میانه و نزدیک دانشگاه لندن در مصاحبه ای گفته است که " فکر می کنم همه با من موافق هستند در این حقیقت که این آبراه از نظر تاریخی خلیج فارس نام دارد و این نام نزد همه ملل شهرت دارد و عربها و ایرانیها نیز این نام را از یونانیان قبل از اسلام گرفته اند. به نظر من برای مناطق جغرافیایی باید نام های با ریشه تاریخی را به کار برد و این به معنی آن نیست که خلیج فارس متعلق به فارس ها است همان طور که اقیانوس هند متعلق به هند نیست اینکه دولت بریتانیا و بعضی از دولت ها برخلاف روند تاریخی این نام ،کلمه " خلیج " بکار می برند یک اشتباه فاحش و توهین آمیز است."

هم چنین روزنامه آکسیون چاپ تونس در اسفند ماه 1969م. در بحث مفصلی تحت عنوان (کدام یک از این عبارات صحت دارد) ضمن اینکه تاریخچه خلیج فارس را مورد بررسی قرار می دهد، فارسی بودن خلیج فارس را ثابت نموده و این اصل را از هر نوع شبهه ای بدور دانسته است.

علاوه بر این کتاب های زیادی از سال 1959م. تاکنون از طرف پاره ای از نویسندگان و محققین منصف عرب بچاپ رسیده است که در آنها از این دریا بهمان نام اصلی یعنی خلیج فارس نام برده
می شود. (17/1/1384-
iranian island ajam3)

"علی حُمیدان"  که از نویسندگان  بزرگ عالم عرب است . در کتاب  : سلاطین طلای سیاه،  (les Princes deorlmoir) چاپ پاریس همه جا از خلیج فارس نام برده است .

 روزنامه تایمز لندن نیز در 26 سپتامبر 1968م. در صفحه خاورمیانه اظهار امیدواری کرده است که دیگر نویسندگان نیز از این محقق منصف پیروی کرده و از سعی بیهوده در تغییر نام خلیج فارس که قرن ها در کلیه نقشه های جهان به همین نام ذکر شده است پرهیزکنند .( وزارت امور خارجه، بی تا، ص 15-9)

/ 0 نظر / 12 بازدید